Jesień to dla wielu z nas czas porządków – grabienia liści, przycinania krzewów i przygotowań do zimy. Warto jednak na chwilę się zatrzymać i pomyśleć, że to, co dla nas jest „porządkiem”, dla przyrody bywa utratą schronienia. Jesień to doskonały moment, by zadbać o bioróżnorodność we własnym ogrodzie.
Czym jest bioróżnorodność?
Bioróżnorodność to całe bogactwo życia – od mikroorganizmów, przez rośliny i zwierzęta, aż po złożone ekosystemy. To różnorodność genetyczna w obrębie gatunków oraz złożone relacje pomiędzy nimi. Wszystkie te elementy są ze sobą powiązane i wpływają na funkcjonowanie naszej planety. Przyroda stanowi podstawę życia – wspiera gospodarkę, naukę, kulturę i zdrowie. Dlatego ochrona bioróżnorodności to nie tylko troska o zwierzęta i rośliny, ale także o nas samych. Zdrowe ekosystemy, a więc te bioróżnorodne, mogą zatrzymać więcej wody przy powodzi, lepiej oczyścić powietrze i pochłaniać więcej gazów cieplarnianych.
Jesienne porządki z umiarem
W stertach liści zimują jeże, żaby i owady, które wiosną odwdzięczą się nam pracą w ogrodzie. Wystarczy zostawić w zacisznym kącie działki niewielką stertę gałęzi i liści – to może uratować życie wielu drobnym stworzeniom.
Dla owadów można przygotować tzw. hotel – wiązkę suchych rurek trzcinowych lub bambusowych powieszoną pod dachem. Wyschnięte pędy roślin także warto pozostawić do wiosny – w ich wnętrzu zimują owady zapylające. To proste gesty, które realnie wspierają przyrodę.
Dokarmiaj, ale z głową
Kiedy nadejdą mrozy, ptaki będą wdzięczne za karmnik – ale ważne, by robić to mądrze. Najlepiej podawać im słonecznik, proso, płatki owsiane, tłuszcz zwierzęcy (słoninę bez przypraw) lub gotowe mieszanki w formie kul. Unikajmy chleba i resztek z kuchni – są dla ptaków szkodliwe, niczym fast food dla ludzi. Karmnik należy regularnie czyścić, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się chorób.
Jeśli mieszkasz blisko lasu, możesz też wesprzeć lokalnego leśniczego lub koło łowieckie. Wskażą oni miejsca, gdzie można wyłożyć karmę dla dzikich zwierząt. Trzeba zwrócić uwagę na rodzaj dostarczanego pożywienia, ponieważ podanie niewłaściwej karmy może spowodować u zwierząt choroby, osłabienie organizmu, a nawet śmierć. Lepiej zrobić to wspólnie i odpowiedzialnie niż działać na własną rękę. Jednocześnie w czasie łagodnych zim z dokarmiania można zrezygnować – zwierzęta powinny radzić sobie same, aby kształtować zachowania służące przetrwaniu.
Zaplanuj wiosnę już teraz
Jesień to idealny moment, by pomyśleć o wiosennych nasadzeniach. Najlepiej wybierać rośliny miododajne np.: lawendę, szałwię, koniczynę, rudbekię czy malwę oraz krzewy, które dają owoce ptakom tj.: jarzębina, berberys, dzika róża. Takie rośliny nie tylko upiększą ogród, ale staną się źródłem pożywienia dla wielu gatunków.
Stawiajmy na roślinność rodzimą. Długie jesienne wieczory to dobry moment, aby poczytać o gatunkach obcych i inwazyjnych, które zagrażają przyrodzie - nie wprowadzajmy ich do uprawy w naszych ogrodach.
Małe kroki – wielkie efekty
Nie trzeba być ekologiem, by dbać o bioróżnorodność. Wystarczy odrobina zrozumienia i dobrej woli. Każdy ogród może stać się małym rezerwatem życia, jeśli tylko pozwolimy przyrodzie działać po swojemu. Zamiast grabić każdy liść i ścinać każdy krzew, zostawmy przyrodzie trochę przestrzeni. Wiosną odwdzięczy się nam pięknem, śpiewem ptaków i harmonią, jakiej nie da się kupić w żadnym sklepie ogrodniczym.
Artykuł powstał w ramach kampanii informacyjno-edukacyjnej projektu „Leśny Park Przygód w Gminie Psary”.
